Expreso Sánchez – Pedro Valencia: Respuesta a Expreso Puquio

Expreso Sánchez, transportes wari llaqtachallayman kutiykachillawayExpreso Sánchez, transportes wari llaqtachallayman kutiykachillaway Wasi punkupi mamallay waqachkan, intita killata yupa yupaykuspaChawpi plazapi mamallay llakichkan, tutata punchawta tinku tinkuykuspa Aman mamallay piñakunkichu llapallan huchayta nuqa willaykuqtiyAman mamallay piñakunkichu llapallan huchayta nuqa willaykuqtiy Runapa llaqtampi nuqa purichkani, wasiyma llaqtayma mana kutimuspayRunapa wasimpi nuqa tiyarqani, mana imayniyuq allin tukuykuspa Kunan … Read more

Uk’uchawan michiwan (Ratón y el gato)

cuento quechua raton y el gato

Maran ukhupi huk uk’uchacha tiyakusqa, sapa punchaw pallakuq cebada cutasqankuta, sara kutasqankuta, llakisqalla uk’uchachaqa mikhukuq. Mikhuyta tukuruspa simichanta uphakuq, runa hamuqtin, michi hamuqtin maran ukhuma haykuruq, chay ukhupi miskita mikhukuq sarachata, trigochata. Chay k’utusqanta uyarispa michitaqa dueñon millayta k’amiq, mana valiq, huasca chupa, puñuy siki nispas michichita k’amiykhuq. Uk’uchachaqa asikusqas t’uqun ukumantas uyarimuq. Kuska tutatas … Read more

Cuentos del zorro en quechua

zorro-wallata-cuento

1: Cuento de la zorro y la wallata (Atuqmantawan wallatamantawan) Ruphay p’unchawpi huk wallata purisqa wallatachankunawan qocha patapi, karumantas atoq qawamusqa wallatata, allillamanta ashukamusqa. wallatatas tapukun ¿imaynampin wallatachaykikuq chakim pukachallaña? Wawaypan chakinqa pukayan ninapi kanasqan.  Qampas wawaykikunata kanaruy, chakichan pukayanampaq. kanaspayki uyarinki phataqta, uyriruspaqa ninki, pukayay, pukayay, pukayay. Atoqqa cutirpansi wasinta apuraylla, chaymantas atoqchakunata hornopi … Read more

Sunquy wichirikushan

¿Imanaqtintaq sapa punchaw kawsayniyki tukukun?¿Haykanaqtintaq sapa punchaw vidayki tukukun? ¿Pitataq piñachiranki? khayna waqanapaq.¿Maytataq piñachiranki? khayna llakinapaq. Waqaqtiyki, llakiqtiyki sunquy tukukushanLlakiqtiyki, waqaqtiyki sunquy wichirikushan Lima, junio de 2026.— Intichay Lectura Recomendada:

Challwaschallay letra traducción

A primera vista, «Challwaschallay» parece una canción de búsqueda, pero en el fondo es una de las declaraciones de amor más profundas y tiernas del Cusco Para entender por qué esta canción nos llega tanto al corazón, vamos a desarmarla usando el modelo LAAPA (Ley de Ascendente-Acumulación Poética Andina). Verás que el amor en quechua … Read more

Canciones tristes en quechua letra y traducción [Guía completa]

Si llegaste aquí buscando canciones tristes de Ayacucho, Apurímac, Huancavelica o Cusco, probablemente ya sentiste algo al escucharlas. Pero, ¿por qué duelen tanto? ¿Es solo la melodía? ¿Es la letra? ¿Es algo más profundo? En esta guía no solo te compartimos las canciones tristes más sentidas del quechua. Te vamos a mostrar por qué estas … Read more

Sunqullay imananmi letra español

La canción no narra solo un amor trágico, sino la transformación de una orden externa en una historia interna donde el sujeto, el amor y la culpa se redistribuyen continuamente entre verbos, relaciones y memoria. Tayta mamaykichu kamachimusunkimama taytaykichu kamachimusunki Paway runaq wawanta waqachimuy nispapaway runaq churinta llakichimuy nispa Tayta mamaykiña kamachimuqtimpasmama taytaykiña kamachimuqtimpas Amaya … Read more

Eucaliptucha letra y traducción

Eucaliptuchay como el primer amor y que no pueden ser igualado. Habla de un amor único y de la decisión de elegir a quién querer. Eucaliptuchay eucaliptuchay¿Primero amorchaymanri igualawaqchus kara ? ¿Igualawaqña kara, comparawaqña kara ?Mikhusqan platuchapiri mikhuyta yachawaqsuPuñusqan camachapiri puñuyta wachaqwaqsu Eucaliptuchay eucaliptuchayPrimero amorchaymanri igualawaqchus kara Hay gustunchay gustunchay, manas mamaypa gustunchoNuqa gustuysi primero, … Read more

Tancar kiskacha letra

T’ankar quiscacha, aunque lo correcto es «kiskacha». Canción de amor donde la naturaleza (t’ankar, flor de haba, tankar planta de abundante fruto) dialoga con el hablante para expresar celos, afecto y amor desde la infancia. T’ankar kiskacha rurusapacha, t’ankar kiskacha rurusapacha.¿Yanachayuqtachu tariwaranki? ¿Yanachayuqtachu tariwaranki? Yanayuqtaña tariwaspapas, yanayuqtaña tariwaspapas.Sunquyki ukhupi chinkachikuwaq, sunquyki ukhupi chinkachikuwaq. Habas tikacha … Read more